Monument

restauratie en herindeling

Boerderij De Hoge Ham - Vleuten

2003 Boerderij de Hoge Ham in Vleuten; Boerderij van het jaar 2011

Boerderij van het jaar 2011; provincie Utrecht

zicht op boerderij de Hoge Ham Vleuten

Zicht op hofstede de hoge ham

entree/erf boerderij de Hoge Ham Vleuten

Idylische plek in het buitengebied

achtererf woonhuis

Zicht op de deel (woonhuis)

achtererf boerderij de Hoge Ham

Het complex van de hofstede de hoge ham

Erf Boerderij de Hoge Ham

Het erf van de hofstede

interieur eetkamer

Interieur eetkamer

interieur woonkamer

Interieur woonkamer

wasplaats bij het zomerhuis

Wasplaats in het zomerhuis

Omschrijving


opdrachtnemer:
Archon bv Maarsbergen

architect:
H. Gaasbeek, architect BNA, dir. Archon bv

meewerkend architect:
ir. M.H. Kleijer

opdrachtgever:
Fam. Hamminga

oppervlakte:
woonhuis: 415 m˛
zomerhuis/atelier: 172 m˛
varkensstal/garage: 161 m˛

Donderdag 26 mei 2011 is door gedeputeerde Mariëtte Pennarts-Pouw van de provincie Utrecht de onderscheiding Boerderij van het jaar 2011 uitgereikt aan de eigenaren van Hofstede De Hoge Ham in Vleuten. Op woensdag 21 september 2011 is de hoeksteen die hoort bij de onderscheiding Boerderij van het Jaar ingemetseld.

De directeur van Landschap Erfgoed Utrecht, Frans ter Maten heette alle belangstellenden welkom waarna de heer Edsard Kylstra, hoofd Cultuurhistorie gemeente Utrecht en de eigenaar het belang van behoud van monumentale boerderijen (gebouwen) zo belangrijk is. Na de feestelijk inmetseling van de hoeksteen hadden de belangstellenden nog de kans om het complex van alle kanten te bekijken.

Het juryrapport spreekt voor zich: "Duidelijk is gerestaureerd met respect voor de historie van het pand. De nieuwe functie is in het oude gebouw gepast, in plaats van het gebouw aan de nieuwe functie aan te passen. Nieuwe onderdelen zoals de keuken, de trap en het toilet zijn in een moderne vorm in de ruimte geplaatst, waardoor duidelijk een onderscheid zichtbaar is tussen het oude oorspronkelijke en het nieuw toegevoegde. Zowel oude onderdelen als jongere materialen zijn gerespecteerd. Als voorbeeld noem ik de zeldzame philibertspanten in het zomerhuis en de betonnen roeden van de voormalige hooiberg. De indeling van het erf is sober gehouden waardoor de gebouwen tot hun recht komen. Heel aardig is dat de verschillende gebouwen allemaal hun eigen herbestemming hebben gekregen."

De exacte ouderdom van deze monumentale boerderij is (vooralsnog) niet vast te stellen. Wel is duidelijk dat de kern, de (voormalige) woonkamer en gang van het hoofdgebouw uit tenminste de late 16de of vroege 17de eeuw dateert. In het derde kwart van de 19de eeuw is de boerderij ingrijpend veranderd en een dwarshuisboerderij geworden. In deze periode is ook een (nieuw) zomerhuis gebouwd.
Het vrijstaande stalgebouw dateert uit rond 1900. De indeling van het erf, de sloten en de rangschikking van de gebouwen correspondeert nog in belangrijke mate met de 19de eeuwse opzet.
In de boerderij zijn nog originele elementen aanwezig welke monumentale waarde hebben; waaronder de knechtenkamer in het stalgedeelte. Het zomerhuis bevat nog een originele plee.

Het complex is van monumentaal belang door onder andere de hoge mate van authenciteit en het samenhangende geheel van gebouwen.

Het zomerhuis is verbouwd tot atelier en gastenverblijf. De toegevoegde elementen zijn van moderne materialen zodat de in oorspronkelijke staat herstelde (monumentale) elementen duidelijk in contrast staan.
De bestaande varkensdeuren zijn voorzien van glas, de staldeur heeft grote dubbele glazen deuren die achter het kozijn zijn gezet. Het oude stucwerk aan de binnenzijde van de kopgevel is voorzien van een kunststof voorzetgevel, de wasplaats en de poepdoos zijn in ere hersteld.
De kleuren en materialen van het interieur zijn in overleg met de monumentencommissie en samen met de bewoners uitgezocht.

Net als in het atelier zijn in de woning de toegevoegde elementen strak en/of van moderne materialen zodat de oorspronkelijke staat van de boerderij met o.a. de originele schouw en zeldzame knechtenkamer een duidelijk contrasterend onderdeel vormt van de woonfunctie.
Het voorhuis heeft dezelfde indeling behouden. Op de deel is de woonkamer, de keuken en het toilet gesitueerd. Door het toevoegen van een stalen gevel binnen op de deel, is een deel van de bestaande vloer met originele gruppen en de knechtenkamer behouden en een overdekt terras geworden.
De keuken waaromheen de trap naar de verdieping is gesitueerd, de ‘zwarte doos’ waarin het toilet zit en de openhaard zijn ruimte bepalende elementen.
Op de deel is een verdieping gemaakt met een hobbyruimte en de doorgang naar de verdieping in het voorhuis. Deze doorgang komt uit in een glazen doos die onder het niet-geisoleerde dak staat van het voorhuis waarin de badkamer en slaapkamer zijn gesitueerd. De ruimte daar omheen en het dak zijn in originele staat behouden.